۲۱ اسفند ۱۳۹۸
اسفند ۲۱, ۱۳۹۸

با کم خونی داسی شکل بارداری ممکن است؟

اسفند ۲۱, ۱۳۹۸ ۰ دیدگاه

با کم خونی داسی شکل بارداری ممکن است؟

یکی از اولین اقدام‌ها در هر چکاپی آزمایش خون، است. این آزمایش به ویژه اگر خیال بچه‌دار شدن داشته باشید مهم و حیاتی است چون این احتمال وجود دارد بیماری‌هایی را در شما شناسایی کند که پیشتر از آن مطلع نبودید.

یکی از این بیماری‌ها کم خونی سلول داسی شکل است که علائمی مشابه کم خونی معمول در خانم‌ها دارد. این بیماری ژنتیکی ممکن است شما را نگران کند که نکند نتوانید هیچ وقت صاحب فرزند شوید یا حاملگی ناموفقی داشته باشید. نوزدهم ژوئن به منظور افزایش آگاهی عمومی از کم خونی داسی شکل و روش های درمان و مقابله با آن، روز جهانی سلول داسی شکل نام گرفته است. به همین منظور دکتر محمدحسین مقدسی متخصص هماتولوژی و بانک خون درباره این بیماری بیشتر توضیح می‌دهد.
بیماری سلول داسی شکل چیست؟
بیماری سلول داسی شکل یک اختلال خون ارثی است که در آن هموگلوبین (پروتئین موجود در گلبول‌های قرمز خون که اکسیژن را به بافت‌های بدن حمل می‌کند) ناقص است و در نتیجه توانایی حمل اکسیژن را به طور کامل ندارد. هموگلوبین طبیعی مانند حرف O انگلیسی گرد، صاف و انعطاف پذیر است به طوری که به راحتی در‌ رگ‌های بدن ما حرکت می‌کند.

اما هموگلوبین سلول داسی شکل سفت و چسبنده است و زمانی که اکسیژن از دست می‌دهد به شکل داس یا حرف C انگلیسی در می‌آید. این سلول‌ها به صورت گروهی جمع شده و به راحتی نمی‌توانند از رگ‌ها عبور کنند. همین تجمع باعث انسداد شده و حرکت خون سالم و اکسیژن را متوقف می‌کند. این انسداد باعث ایجاد عوارض دردناکی برای فرد مبتلا می‌شود.
سلول‌های داسی شکل تنها حدود ۱۵ روز زنده می‌مانند در حالی که هموگلوبین طبیعی حدود ۱۲۰ روز زنده می‌ماند. همچنین به علت شکل سلول‌های داسی ممکن است توسط طحال نابود شوند. طحال عضوی است که خون را از عفونت و سلول‌های بیمار فیلتر می‌کند.

به علت کاهش تعداد سلول‌های هموگولبین موجود در بدن فرد مبتلا به بیماری سلول داسی شکل دچار کم خونی یا همان آنمی می‌شود. طحال نیز به خاطر سلول‌های مضری که نمی‌توانند اکسیژن را حمل کنند، آسیب می‌بیند. بدون یک طحال طبیعی این افراد در معرض خطر ابتلا به عفونت هستند اما نوزادان و کودکان در معرض خطر عفونت‌های خطرناک‌تری قرار می‌گیرند. این بیماری باعث کاهش امید به زندگی می‌شود به همین دلیل تشخیص زودهنگام و درمان مشکلات، حیاتی است.

علت کم خونی سلول داسی شکل چیست؟
بیماری سلول داسی شکل ارثی است. این اتفاق در اثر یک جهش ژنتیکی می‌افتد که باعث می‌شود هموگلوبین معیوب شود. به نظر می‌رسد این جهش در مناطقی از جهان که مالاریا شایع است بیشتر رخ دهد چرا که افراد مبتلا به این بیماری اغلب دچار مالاریا نمی‌شوند. زیرا این بیماری شرایط را برای انگل مالاریا نامطلوب میکند و حذف سریع‌تر سلولهای آلوده به انگل از جریان خون کمک میکند. مالاریا اغلب در آفریقا و در منطقه مدیترانه‌ای اروپا دیده می‌شود.
بیماری سلول داسی شکل در درجه اول روی افرادی از تبار آفریقایی و اسپانیایی تاثیر می‌گذارد اما این ویژگی در افرادی که در کشورهای خاورمیانه، هند، آمریکای لاتین نیز زندگی می‌کنند دیده شده است. یک نفر از هر ۱۲ نفر آمریکایی آفریقایی به این بیماری مبتلاست.
احتمال تولد نوزاد مبتلا به کم خونی سلول داسی شکل
بیماری سلول داسی شکل از الگوی وراثت اتوزومی مغلوب پیروی میکند. نوزاد مبتلا به سلول داسی شکل زمانی متولد می‌شود که دو ژن سلول داسی شکل را یکی از مادر و یکی از پدر به ارث ببرد. فردی که تنها یک ژن سلول داسی شکل دارد، سالم اما حامل بیماری به حساب می‌آید. فرد حامل احتمال بیشتری برای داشتن فرزندی با بیماری سلول داسی شکل دارد.

اگر یکی از والدین حامل این ژن باشد در هر بارداری به احتمال ۲۵ درصد ممکن است فرزند نیز دچار این بیماری شود. این به آن معناست که ۷۵ درصد احتمال دارد فرزند به این بیماری مبتلا نشود و سالم به دنیا بیاید. البته ۵۰ درصد هم احتمال دارد فرزند مانند والدش تنها حامل ژن سلول داسی شکل باشد.
تولد کودک مبتلا به کم خونی سلول داسی شکل در صورتی که سابقه خانوادگی این بیماری وجود نداشته باشد، تعجب‌آور است. از آنجا که هر دو والد سالم هستند هیچ اطلاعات قبلی وجود ندارد که نشان دهد حامل ژن بوده و می‌توانند آن را به فرزندشان منتقل کنند.